November in het voedselbos: wat kun je nu oogsten? 🍂

November is dé maand van eerste nachtvorst, laat nazomerfruit en wortels & knollen. Veel vruchten worden juist beter na vorst (tannines breken af), terwijl wortelgewassen hun zoetheid opbouwen. Let op: exacte data schuiven per jaar door temperaturen en ras.

Bomen & grote struiken

Mispel — na de eerste nachtvorst
Pluk na de eerste nachtvorst; dan worden de vruchten zacht (bletten) en smaken ze aromatisch. Laat ze 2–3 weken nabletten op een koele plek. Oogstvenster: november–december.
Kweepeer — late rassen nog te plukken
Veel rassen oogst je oktober, maar er zijn rassen/standplaatsen waarbij je tot in november kunt plukken. Gebruik rijpe, geel gekleurde vruchten met aromatische geur.
(Amerikaanse) persimoen / kaki — zoetste na de kou
In NL rijpen geschikte rassen eind oktober–december; veel voedselbossers plukken in (tweede helft) november. Vaak nog even narijpen; lichte vorst is geen probleem en verbetert de smaak bij adstringerende rassen.
Tamme kastanje — staart van het seizoen
Hoofdpluk is oktober, maar in veel jaren raap je nog tot half november na. Verzamel gevallen kastanjes; bereid ze vers of droog kort.
Walnoot — laatste oprapers
De hoofdoogst valt half sept.–eind okt.; begin november vind je soms nog naloop. Altijd rapen (rijp = zelf gevallen).

Rode meidoornbessen aan een tak tegen een lichte lucht — Bron foto: Voedselbos Benthuizen

Struiklaag & heggen

Sleedoorn — pas echt lekker na vorst
Pluk oktober–november, liefst na de eerste nachtvorst (minder wrang). Ideaal voor likeur, jam en chutney.
Rozenbottel — vitamine-C-bommetjes
Oogst september–november. Na een koude nacht worden ze zachter; verwijder pitjes/haartjes bij verwerking.
Meidoorn — bessen na vorst
Rijp in sept.–nov.; meestal lekkerder na lichte vorst. Verwerk tot gelei/saus (rauw melig).
Sierappels — hangen vaak tot in de winter
Vanaf oktober plukbaar; veel rassen blijven t/m november en later hangen. Perfect voor gelei/cider door hun hoge pectine.
Duindoorn — meestal eerder, soms nog plukbaar
Rijpt vooral eind sept.–okt.; bessen hangen soms nog in november. Tip: knip vruchttakjes en vries ze in—bessen laten daarna makkelijker los.
(Optioneel) Japanse sierkwee — geurende, harde vruchten
Oogst eind okt.–nov.; verwerk als kwee (jam/gelei/siroop).
Lijsterbes — beter na vorst, altijd verhitten
Nazomer–najaar aan de bomen; in november hangt er vaak nog genoeg. Maak er jam/gelei van (rauw bitter).

Hand in een tuinhandschoen met vers opgegraven aardperen — Bron foto: Voedselbos Benthuizen

Wortel- & knollaag

Aardpeer — Oogst vanaf oktober, maar november–winter is ideaal (zoeter na vorst). Laat knollen gerust in de grond en oogst naar behoefte.
Yacon — Wordt meestal in de (late) herfst geoogst; in koele klimaten vaak rond oktober, soms na een lichte vorst voor meer zoetheid.
Mierikswortel — Kun je in de herfst rooien; veel vaste/meerjarige soorten smaken vaak nóg beter na koel weer.

Kort: wat afloopt in november

Appels & peren: in NL meestal aug.–okt. plukken; november is vooral bewaar- en eetmaand voor late rassen (bijv. stoofperen, bewaarrassen).

Veilig oogsten & verwerken (herfsteditie)

Na vorst lekkerder: sleedoorn, mispel, meidoorn, lijsterbes — kou breekt wrange tannines af.
Altijd verhitten/verwerken: lijsterbes (jam/gelei), sommige rozenbottels (pitjes/haartjes verwijderen).

Beheer je zelf een voedselbos? 👉 De app is nog in ontwikkeling en wordt in november 2026 gelanceerd. Tot die tijd kun je je aanmelden voor onze nieuwsbrief om als eerste toegang te krijgen.